xix wiek

Tekst: Adam Marosz, Instytut Ogrodnictwa, Skierniewice

Azalie wielokwiatowe - ogrodowa klasyka

Azalie wielokwiatowe - ogrodowa klasyka

Intensywna hodowla odmian azalii sięga połowy XIX wieku, gdy ogrodnicy z Anglii, Belgii, Holandii czy Niemiec wykonywali pierwsze kontrolowane zapylenia krzewów przywożonych z Japonii, Chin i Ameryki.

Kokornak wielkolistny (Aristolochia macrophylla).

Kokornak wielkolistny to wartościowe pnącze sprowadzone do Europy z Ameryki w drugiej połowie XIX wieku.

Willa Rothschildów na francuskiej Riwierze

Pałac siedmiu ogrodów - najbardziej szalony i najdroższy kaprys baronowej Béatrice Ephrussi de Rothschild, jednej z najbogatszych kobiet końca XIX i początku XX wieku.

Rośliny Bożego Narodzenia

Rośliny Bożego Narodzenia

Bożego. U nas jako choinka służy najczęściej świerk pospolity, rzadziej jodła. Ale domową choinką może być nawet araukaria, jeśli zawiesimy na niej świecidełka. Tradycja wieszania w domu jemioły, jako rośliny pod która bez grzechu można się całować, sięga wieków, bo wiadomo: bez jemioły roczek goły. Poza

Zielone pudełeczko

Ogród ten znajduje się w południowej części Londynu. Jak większość miejskich ogrodów Anglii ma kształt wydłużonego prostokąta. Jego powierzchnia jest niewielka, ma zaledwie 300 m kw. Obecny kształt tego ogrodu to efekt kilkuletniej pracy samej właścicielki, która tworzyła go od podstaw. Pomysły czer

Ogrodowe podróże

Ogrodowe podróże

. delein Przystanek na trasie do Roztoczańskiego Parku Narodowego. Na zdjęciu kościół "Na Wyspie" z XVIII wieku. fot. granyza13 Park miejski należy do najstarszych i największych w Legnicy. Jego początki sięgają XIX wieku. Palmiarnia, która ucierpiała podczas powodzi w 1977 roku nadal

Bez lilak. Przegląd gatunków i odmian bzów do ogrodów

Bez lilak. Przegląd gatunków i odmian bzów do ogrodów

Lilaki (Syringa), powszechnie zwane bzami, zachwycają obfitością kwiatów i obezwładniającym zapachem. To zadziwiające, że ta obca przecież roślina tak się u nas zadomowiła i zdobi polskie ogrody od połowy XIX wieku. W dużym stopniu zawdzięcza to odporności na mróz i niezwykłej żywotności. Jeden

Magnolie drzewa. Odmiany magnolii polecane do ogrodu

Magnolie drzewa. Odmiany magnolii polecane do ogrodu

- Rogów czy kwitnąca w czerwcu magnolia Siebolda (M. sieboldii) o białych kwiatach z czerwonym środkiem. Na zdjęciu powyżej: Magnolia Soulange'a, uprawiana w Europie już w XIX wieku, to pięknywiosenny akcent w ogrodzie Fot. Shutterstock Na zdjęciu powyżej: Magnolia Soulange'a'lennei Alba

Klon palmowy 'Atropurpureum'. Uprawa i pielęgnacja

Klon palmowy 'Atropurpureum'. Uprawa i pielęgnacja

samoistnie w XIX wieku. Klon palmowy Acer palmatum Klon palmowy - jak wygląda Ma rozłożysty pokrój z lekko przewieszającymi się gałązkami. Rośnie powoli i w Polsce jego wysokość rzadko przekracza 4-5 m. Zaokrąglona korona wyrasta na krótkim pniu, ale występują również formy krzewiaste

Łańcut. W ogrodach dawnych epok

Łańcut. W ogrodach dawnych epok

wcześniej istniał warowny zameczek, do rangi wspaniałej magnackiej rezydencji podniosła Izabella z Czartoryskich Lubomirska, wytworna dama żyjąca na przełomie XVIII i XIX wieku. To właśnie ona przebudowała zameczek w elegancki pałac, a także urządziła wokół wspaniałe ogrody, zgodne z

Bajeczne polskie parki pełne kwiatów

Bajeczne polskie parki pełne kwiatów

zmieniał styl. Jego obecny kształt pochodzi z połowy XIX wieku, nawiązuje do neogotyku angielskiego i kryje wiele cennych zbiorów. Strona zachodnia to rozbudowany architektonicznie taras z widokiem na jezioro Kórnickie i "Zwierzyniec". Strona południowa stanowi najładniejszą partię zamku

Park Zdrojowy - Duszniki-Zdrój

Park Zdrojowy - Duszniki-Zdrój

Tak, nasz największy kompozytor mieszkał tutaj - jego dworek znajduje się w głębi parku. Natomiast tuż przy wejściu stoi kiosk meteorologiczny działający od lat 70. XIX wieku, nadal czynny. Zbudowano go z bogato zdobionych odlewów żeliwnych i wyposażono w barometr i 

Jagoda kamczacka. Wytrzymały krzew. Uprawa jagody kamczackiej w ogrodzie i na działce

Jagoda kamczacka. Wytrzymały krzew. Uprawa jagody kamczackiej w ogrodzie i na działce

literaturze rosyjskiej z końca XVII wieku. Kolejne to blisko sto lat późniejsze zapiski etnografa i badacza przyrody Kraszennikowa, który w swojej pracy o półwyspie Kamczatka wspomina o spożywaniu jagód lonicery przez lokalnych osadników. W pierwszej połowie XIX wieku rozważano możliwości uprawy rośliny w

Locarno - miasto kamelii

Locarno - miasto kamelii

. Pomysł założenia parku (w 2005 r.) zrodził się w sposób naturalny, bowiem w wielu tutejszych ogrodach krzewy te uprawiano z powodzeniem już od XIX wieku. Na 39 kwietnikach zgrupowano aż 850 odmian kamelii. Ogród można zwiedzać przez cały rok, codziennie w godzinach 9-18.30 (zimą do 17). Wstęp: 10 franków

Grusza Konferencja

Grusza Konferencja

połowie XIX wieku przez angielskiego ogrodnika Riversa z Sawbridgeworth. Wygląd Drzewa 'Konferencji' początkowo rosną silnie, ale po pewnym czasie ich tempo wzrostu słabnie. Oczywiście w największym stopniu siłę wzrostu drzewek determinuje rodzaj podkładki, na której zaszczepiono rośliny. Młode drzewa

Najpiękniejsze tulipany. Jak prawidłowo sadzić cebulki tulipanów

Najpiękniejsze tulipany. Jak prawidłowo sadzić cebulki tulipanów

, wyhodowanego w XIX wieku. Oprócz przedstawionych na zdjęciach do grupy tulipanów pełnych wczesnych należą także następujące odmiany kwitnące w kwietniu: 'Cilesta' - czerwona z żółtą obwódką, 'Monsella' - żółta z jasnoczerwonymi smugami, 'Monte Carlo' - żółta, 'Willemsoord' - czerwona z białą obwódką

Tulipanowiec amerykański.  Małe odmiany tulipanowców

Tulipanowiec amerykański. Małe odmiany tulipanowców

ma mięsiste korzenie, które uszkodzone łatwo gniją, więc tulipanowiec przesadzać można tylko w bardzo młodym wieku (drzewka sadzimy wiosną). Poza tym rośnie szybko (rocznie ok. 40 cm) nie choruje i jeśli tylko ma sporo miejsca, nie sprawia większych kłopotów. Tulipanowiec amerykański ma cenne

Choinka - jak ją ubrać?

Choinka - jak ją ubrać?

łańcuchami z papieru, co miało symbolizować spętanie ludzi przez grzech. Te stare zwyczaje i dziś mają swych wiernych zwolenników, choć na szczęście niebezpieczne świeczki zastąpiliśmy lampkami elektrycznymi. W XIX wieku na choinkach pojawiły szklane bombki, zdobne w najrozmaitsze motywy, powłóczyste i

Arboretum w Kórniku pod Poznaniem

Arboretum w Kórniku pod Poznaniem

, jako pierwsi zaczęli wprowadzać w naszym kraju gatunki obce i w latach 20. XIX wieku rozpoczęli tworzenie arboretum. Historię ich dokonań można poznać, zwiedzając Zamek Kórnicki. Dla wielu osób Arboretum w Kórniku jest miejscem wręcz kultowym. Przyjeżdżają tu o każdej porze roku, ale najwięcej

Rośliny narkotyczne

Rośliny narkotyczne

używanie kokainy w innych częściach globu i we wszystkich warstwach społecznych: na przełomie XIX i XX wieku dekadenccy artyści i znudzeni inteligenci wstrzykiwali ją sobie, a umęczeni czarni robotnicy w Stanach Zjednoczonych jako pierwsi wciągali ją nosem; - nabić kabzę istniejącym do dziś na rynku

Dalie. Jesienna ozdoba ogrodu

Dalie. Jesienna ozdoba ogrodu

w odcieniu burgunda. Jak uprawiać dalie na balkonie>>> Dalia trudna w uprawie Uprawne odmiany należą do hodowlanego gatunku dalia zmienna (Dahlia variabilis, inaczej D. hybrida), stworzonego w połowie XIX wieku w Europie na bazie gatunków przywiezionych z Meksyku i 

Kruszyna pospolita (Frangula alnus) 'Aspleniifolia'

Kruszyna pospolita (Frangula alnus) 'Aspleniifolia'

-niemieckim w Mużakowie w XIX wieku. Jest to krzew o wzniesionych pędach, jajowatym, ażurowym pokroju, dorasta do 3 m wysokości. Wąskie, nitkowate, ciemnozielone liście dorastają do 4-8 cm długości przy zaledwie 3-7 mm szerokości. Blaszki liściowe są lekko pofalowane. Jesienią atrakcyjnie przebarwiają się na

Zamki i parki, w których straszy

Zamki i parki, w których straszy

Kórniku koło Poznania można obejrzeć najpiękniejszy zamek w stylu neogotyckim w Polsce. On także śmiało mógłby stanowić scenerię do filmu grozy! Powstał w XIX wieku dzięki współpracy doborowego duetu - Tytusa Działyńskiego oraz niemieckiego architekta K. F. Schinkela. Zachował się nienaruszony do naszych

Prawdziwy angielski ogród z roślinnymi rzeźbami przedstawiającymi królewskie smoki

, dającym okazję do relaksu i kontaktu z naturą. Sztuka I Rzemiosło Wkońcu XIX wieku w Anglii pojawił się nowy styl, Arts & Crafts (sztuka i rzemiosło). Był to wyraz protestu przeciwko postępującej rewolucji przemysłowej. W sztuce projektowania ogrodów jego podstawy stworzył słynny duet: architekt Edwin

Bramy, furtki, kraty, poręcze i inne detale kute ręcznie. Metaloplastyka

postaci metalowych odlewów produkowanych przez manufaktury hutnicze. Wiek XIX przynosi przecież odkrycie żeliwa. Modne stają się też formy bardziej uproszczone. Wydawałoby się, że następuje nieodwracalny koniec świetności starego rzemiosła. Nowoczesna metaloplastyka Nie potrzebujemy dziś najeżonych

Dekada choinki na Placu Zamkowym w Warszawie

Tradycja ubierania choinki sięga XVI wieku. Jednak dopiero w XIX wieku asystent Edisona - Edward Johnson wpadł na pomysł oświetlania bożonarodzeniowego drzewka ozdobnymi żarówkami. Korzystając z dobrodziejstw tego odkrycia także w Warszawie i wielu polskich miastach od wielu lat Świętom Bożego

"Kwietnik" radzi

Tuberoza (Polianthes tuberosa) to ulubiony kwiat naszych prababek, uprawiany głównie dla pięknego zapachu. Ta piękna roślina okres największej świetności przechodziła w XIX i XX wieku. Dziś jest trochę zapomniana. Pochodzi z Meksyku. Jest rośliną bulwiastą, w naszych warunkach niezimującą w gruncie

Trochę botaniki

Pierwiosnek kubkowaty (Primula obconica) to wieloletni gatunek pochodzący z Chin. Stamtąd w XIX wieku został sprowadzony do Anglii.Współczesne odmiany powstały w wyniku pracy hodowców. Nazwa rodzajowa pierwiosnka pochodzi od łacińskiego słowa primus - wczesny. Rośliny te występują w naturze na

Najpiękniejsze historyczne odmiany róż [Zdjęcia]

damasceńskie pojawiły się w Europie dzięki benedyktynom, ale najbardziej rozsławiła je cesarzowa Józefina Bonaparte, która w XVIII wieku założyła w Malmaison pod Paryżem pierwszy wielki ogród różany. Zobacz galerię zdjęć odmian

Ogród XXI wieku w Łazienkach

altanami. Lecz najciekawsze jeszcze przed nami. 14 listopada 2013 roku ogłoszono bowiem wyniki Konkursu na koncepcję Ogrodu XXI wieku z pawilonem wystawowym. Tutejsze muzea cierpią na brak nowoczesnych przestrzeni na potrzeby wystawiennicze. Realizację projektu zaplanowano na lata 2014 - 2020 ze środków

Park Gamlehaugen pod Bergen

W średniowieczu na terenach Gamlehaugen rozciągała się farma, opuszczona w XIV w, w czasie jednej z największych w dziejach ludzkości epidemii dżumy. Ponownie zasiedlona, do 1809 roku była częścią majątku Fjosanger. W XIX wieku kilkakrotnie zmieniała właścicieli. W roku 1898 kupił ją Christian

Co można zrobić w ogrodzie z cegły?

renesans przeżywały w XIX wieku, w czasach wiktoriańskich, stając się z czasem wizytówką tradycyjnego angielskiego ogrodu. Wtedy to również projektanci prześcigali się w układaniu ceglanych kształtek, wzorując się na różnorakich wiązaniach murarskich. Doskonale wyglądały one w połączeniu z kamieniem polnym

Meble na balkon. Ładnie i tanie meble na balkon

wzornictwa rodem z XIX wieku już z samego założenia powinny być masywne. Dlatego z reguły wykonane są z żeliwa, niestety zbyt ciężkiego na balkon. Producenci jednak znaleźli i na to radę, zastępując żeliwo odpowiednio "podrasowanym" lekkim aluminium. Takie meble nie ustępują żeliwnym urodą, są za

Zrównoważony rozwój - o co tu chodzi

Otaczający nas system ekologiczny ma określoną wytrzymałość, toteż człowiek korzystając z dóbr natury może pobrać ich tylko tyle, by ta mogła swoje zasoby odtworzyć. Trwałe przekroczenie tych granic grozi katastrofą. Zasadę sformułował już w XIX wieku Carl von Carlovitz, obserwując gospodarowanie

Pyszne klapsy na deser, prosto z własnego drzewa

Żadna inna gruszka nie jest tak dorodna, słodka i delikatna. Uzyskał ją amerykański hodowca Thaddeus Clapp w połowie XIX wieku. Nazwana została 'Clapp's Favorite', u nas znana jest jako 'Faworytka' lub 'Klapsa'. W Dorchester, gdzie powstała, ma odlany z brązu olbrzymi pomnik (dla jasności - gruszka

Zobacz koniecznie Park Natolin - co się kryje za murami?

Arkadii - romantycznym parku w stylu angielskim założonym przez Helenę Radziwiłłową. Wozownia ze stajnią, podobnie jak domy dozorców i oficyna, pochodzą z początków XIX wieku i są dziełem Jana Piotra Aignera   Park Skaryszewski - jeden z najpiękniejszych w Warszawie   Piękny park

Cis pospolity Fastigiata Aurea

połowie XIX wieku. Charakteryzuje się wolnym tempem wzrostu, po 10 latach uprawy osiąga około 1,2 metry wysokości. Wszystkie pędy są wzniesione, wyprostowane i sztywne, odporne na okiść śniegową. Młode pędy są żółte, później jasnozielone. Igły płaskie, długości 2 - 3 cm, miękkie w dotyku, wiosną

Dekoracje pod chmurką

Jak wyeksponować zimowo-świąteczne dekoracje, aby zwracały uwagę? Możemy umieścić ozdoby w różnych miejscach: jako efektowny element drzwi, furtki, muru, parapetu. Warto też zwrócić uwagę na tradycyjną polską dekorację - podłaźniczkę. Tego typu ozdoba popularna była na długo, zanim w XIX wieku

Drogocenne drzewa i co z nich pozyskujemy

nasiona, wydobywane z długich (20 cm) owoców, znali Indianie już przed przybyciem Kolumba. Kakao, jako napój dotarło do Europy w XVI wieku, ale jego picie rozpowszechniło się dopiero w XIX w. Czekoladę, która jest pochodną kakao zawdzięczamy Holendrowi van Houtenowi, który odkrył sposób odtłuszczania

Borówka wysoka czyli borówka amerykańska. Uprawa i pielęgnacja

się bowiem na zimę, a według naukowców, wszystkie formy borówek zrzucające w klimacie umiarkowanym liście, pochodzą od ich drzewiastych form tropikalnych. Borówkę wysoką wyselekcjonowano w USA na początku ubiegłego wieku. Prace hodowlane ruszyły jeszcze w XIX stuleciu, gdy wraz z uprzemysłowieniem i

Bażant w ogrodzie

latach 60. XVI wieku, ale na Pomorzu i Mazurach ptaki te pojawiły się dopiero w połowie XIX wieku. Po drugiej wojnie światowej ich hodowla przez myśliwych przybrała charakter masowy nie tylko u nas, ale także u Niemców i Czechów. W efekcie z cennej zdobyczy możnowładców bażant stał się zwierzyną wręcz

Projekty ogrodów - różana rabata

Romantyczne ogrody modne w XIX wieku miały zrywać ze stylem barokowym, geometrycznym i sztucznym. Niezwykle ważne dla tego nurtu było naśladowanie natury. W takich założeniach część ogrodu pozostawiano w stanie naturalnym. Ważnym elementem tego stylu było nawiązanie do starożytności; w ogrodach

Świerk kłujący Picea pungens 'Białobok'. Iglaki, krzewy ozdobne.

Świerk kłujący (Picea pungens) 'Białobok' uprawiany jest w Europie dopiero od drugiej połowy XIX wieku. Naturalnie występuje w południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, rośnie w górach na wysokości 2000 - 3000 m n.p.m.. Drzewa mają ładne, stożkowate korony oraz srebrzystą barwę igieł, są

Jawor [Prezentacja drzewa]

słowiańskich. Wierzono, że ich kaleczenie przynosi nieszczęście. Przetrzebiono je w naszych lasach w XIX-XX wieku, zastępując z chęci zysku szybko rosnącymi świerkami. Dziś błędy te trzeba stopniowo naprawiać. Na zdjęciu powyżej: 'Atropurpureum' to wspaniałe drzewo parkowe i alejowe. Jego liście z wierzchu

Jak wykonać mini choinkę

Gwiazdą grudniowych świątecznych wieczorów jest oczywiście choinka. Pięknie udekorowana, rozświetlona blaskiem lampek jest symbolem nadziei i życia. Zwyczaj jej przystrajania zrodził się w Niemczech już w średniowieczu i dopiero w XIX wieku zyskał zwolenników w innych krajach. Ale choć tradycja

U łódzkiego fabrykanta

XIX wiek to głównie swojskie: lipa drobnolistna, kasztanowiec, jesion, buk, dąb i robinia akacjowa. Zgodnie z ówczesną modą sadzono tu również okazy egzotyczne, takie jak skrzydłorzech kaukaski (występuje także w innych przypałacowych parkach łódzkich), sosna czarna oraz - obecnie poza ogrodem, bliżej

Rozłożyste kasztanowce

inne rejony chrześcijańskiej Europy. Co ciekawe, aż do końca XIX wieku nie znano naturalnego pochodzenia tych drzew i powszechnie uważano, że wywodzą się z Indii. Francuszczyzna zachowała ślad tego przekonania: potoczna nazwa kasztanowca białego to marronnier d'Inde. Kiedy w 1790 roku podróżnik John

Głóg pośredni

koron lub uprawy w żywopłotach, ale regularne strzyżenie ogranicza kwitnienie. 'Paul's Scarlet' to stara, ale ciągle bardzo wartościowa i ceniona odmiana głogu, uzyskana w Wielkiej Brytanii w drugiej połowie XIX wieku. Jest to sport odmiany 'Rubra Plena', wprowadzony do handlu przez Williama Paula w

12 najpiękniejszych arboretów na majówkę

polskie arboretum (474-500 m n.p.m.). Zostało założone na terenie lasów komunalnych na początku lat 70. XX wieku. To jedno z najmłodszych naszych arboretów. Rzeźba terenu jest urozmaicona: pagórkowata, poprzecinana licznymi strumykami. Arboterum jest malutkie - ma zaledwie 2 ha. Z dawnego lasu

Renesansowy ogród w Weronie

. Pozostawiono więc strome urwisko skalne i obsadzono je roślinnością. Stworzono w ten sposób kontrastowe tło dla położonej w dole ozdobnej części formalnej. W XIX wieku pod wpływem mody romantycznej pojawiły się elementy swobodnie rosnącego ogrodu angielskiego. Pamiątką tamtych czasów jest ogromny cedr

Ogród wokół dworku. Powrót do tradycji

przy domu sygnalizuje sadybę już z daleka. Dęby piramidalne utrzymują listowie do przedwiośnia następnego roku, a ich skórzaste liście nie przylepiają się do dachówek, są też łatwe do usunięcia z trawnika. A z iglaków? W XIX wieku modne były jodły: kaukaska, kalifornijska czy pospolita. Wysokie

Róża - odmiany klasyczne

Eustachy Sapieha w swoich pamiętnikach pisze, że po sześćdziesięciu latach nieobecności w zaniedbanym ogrodzie w rodzinnym majątku (obecnie na Białorusi) znalazł pnącą różę 'American Pillar', którą posadzono w latach 20. XIX wieku. Nie tylko przetrwała bez pielęgnacji, ale i świetnie wyglądała

Wyjątkowy storczyk - Katleja

wśród storczyków. Nosi nazwę na cześć Józefa Warszewicza, żyjącego w XIX wieku polskie-go orchidologa o światowej sławie. Ale jest też grupa miniaturek (mających ok. 20 cm wys.) o kwiatach zaledwie kilkucentymetrowych. Od królowej storczyków wywodzą się liczne mieszańce międzyrodzajowe. Niezwykle udane

Co nowego w murawie piszczy?

tym roku natomiast głośno jest o RPR. Życica RPR (samoregenerująca się życica trwała) to podgatunek życicy trwałej tworzący rozłogi czyli pędy rozwijające się z pąków bocznych znajdujących się u podstawy rośliny. Początki życicy trwałej tworzącej rozłogi sięgają XIX wieku. W Irlandii została ona

Rhododendron Gibraltar. Azalie wielkokwiatowe, krzewy ozdobne

Całe obsypane kwiatami niewiele ustępują zimozielonym różanecznikom, mają przy tym dużo mniejsze wymagania siedliskowe. W warunkach klimatycznych Polski można śmiało uprawiać dziesiątki odmian azalii wielkokwiatowych. Tak dużą różnorodność zawdzięczamy ogrodnikom, którzy od XIX wieku prowadzili i

Tawuła japońska(Spiraea japonica) 'Goldflame'. Krzewy ozdobne

W stanie naturalnym tawuła japońska występuje na obszarze od Himalajów po Japonię. Do Europy została przywieziona najprawdopodobniej w drugiej połowie XIX wieku. Obecnie jest jednym z najpopularniejszych krzewów ozdobnych dostępnych w sporej liczbie odmian. Dzięki bogatym walorom dekoracyjnym oraz

Krzewy ozdobne: lilak - turecki prezent

rośliny nie osłabiały się zawiązywaniem tak licznych owoców, a wczesną wiosną usuwania chorych i rosnących zbyt gęsto gałęzi. Wielka ogólnoeuropejska moda na lilaki to przełom XIX i XX wieku. Odmian o kwiatach nie tylko lila, ale także białych, niebieskich, bordowych, fioletowych, różowych, pojedynczych

Kroton domowy (Codiaeum) i kroton ogrodowy czyli aukuba japońska (Aucuba japonica). Pielęgnacja i uprawa

, smugi, kropki, obrzeżenia lub paski nerwów. Bywa, że młodsze liście wyglądają inaczej niż starsze, więc nigdy nie wiadomo, czym roślina nas zaskoczy. Skąd pochodzi kroton Ten wspaniały gatunek pochodzi z gorących i wilgotnych rejonów Indonezji i Polinezji. Do Europy trafił dopiero w XIX wieku i długo

Cyprysik groszkowy (Chamaecyparis pisifera 'Sungold')

Cyprysik groszkowy pochodzi z Japonii. W swojej ojczyźnie drzewa rosną w parkach i w otaczających świątynie ogrodach. Bogata różnorodność form przyczyniła się do spopularyzowania tego gatunku na całym świecie. W Europie pierwsze egzemplarze pojawiły się w drugiej połowie XIX wieku, najpierw w

Krzewy ozdobne: złotokap - niedoceniony krzew

w XIX wieku w Holandii, wyróżniająca się półmetrowymi kwiatostanami, a także zwartym pokrojem. To zdecydowanie najpiękniejsza odmiana, dlatego jest najbardziej popularna. Po przekwitnięciu krzewy nie stanowią w ogrodzie specjalnej ozdoby. Dlatego w ich sąsiedztwie sadzi się gatunki, które kwitną

Parocja. Twarda choć delikatna. Drzewa

botanicznych i arboretów w Europie. Do Polski dotarła najprawdopodobniej na początku XX wieku. Najpierw sprowadzono ją do ogrodu botanicznego we Wrocławiu, potem do Arboretum Kórnickiego oraz ogrodów botanicznych w Poznaniu i Krakowie. Obecnie można ją spotkać także w parkach miejskich, m.in. w Szczecinie

Galeria Rzeźb w Orońsku

nieoczekiwanie zmarł w wieku zaledwie 38 lat. Cztery lata później wdowa oddała rękę malarzowi. Małżonkowie stale podróżowali między Monachium i majątkiem w Orońsku. Pałac stał się ważnym miejscem na mapie artystycznej Polski. Przybywali tu znani malarze (m.in. Tadeusz Ajdukiewicz, Julian Fałat, Wojciech Kossak

Czym uczcić kobietę?

kwiatów powstał w czasach, gdy homoseksualne związki były penalizowane, więc trudno by hiacynt funkcjonował wówczas jako symbol homoerotycznego zainteresowania. Ale nic nie stoi na przeszkodzie, byśmy takie znaczenie nadali mu dzisiaj. Pod koniec XIX wieku ofiarowanie bukietu hiacyntów było równoznaczne z

Azjata w Europie

liściowych rabarbaru, odkrywając w nich ciekawą i orzeźwiającą nowalijkę. Anglicy wymyślili wiele sposobów przygotowywania tego warzywa, w tym słynny rabarbarowy pudding z kremem. Reszta Europy poznała roślinę znacznie później. Do Polski dotarła ona z Niemiec dopiero pod koniec XIX wieku. Gdy rzewień na

Klasyczne, nowoczesne, drewniane - modne i wygodne meble ogrodowe

być minimalistyczna, klasyczna i stylowa, harmonizująca z romantycznymi klimatami. Projektanci często łączą też drewno z metalem. Odpowiednio konserwowane drewniane meble z wiekiem tylko zyskują na urodzie. A jeśli się znudzą, łatwo je pomalować na inny kolor albo ozdobić mozaiką czy wycinankami

Grusza Nashi zamiast klapsy

wschodnie trafiły w wieku XIX, jednak długo nie budziły tu specjalnego zainteresowania, pewnie dlatego, że na Starym Kontynencie dominowały wciąż małe rodzinne gospodarstwa. Nashi wylansowano dopiero w latach osiemdziesiątych XX wieku - w czasach wyspecjalizowanych sadów towarowych. Grusze azjatyckie można

Wrzosiec - Erica

przeciwieństwie do wrzosów nie wymagają tak kwaśnego podłoża i są łatwiejsze w uprawie. Nie są rodzimymi roślinami naszej flory, sprowadzono je do Europy w latach dwudziestych XIX wieku z południowej Afryki i choć na świecie znanych jest kilkaset gatunków tylko kilka z nich nadaje się do uprawy w naszym klimacie

Tojeść w ogrodzie - pielęgnacja

zakorzeniania się. Uprawiane w ogrodach ozdobne gatunki tojeści pochodzą z Azji lub Ameryki, ale są wśród nich także takie, które rosną dziko w Polsce. Niektóre tojeści uprawia się w ogrodach od XIX wieku, inne dopiero niedawno trafiły do produkcji kwiaciarskiej, a kilka rarytasów, m.in. tojeść

Skarb z warzywnika

pochodzi z Azji. W Chinach uprawiano ją już pod koniec III wieku, do Europy trafiła na przełomie XIX i XX wieku. W przeciwieństwie do innych kapust jest rośliną jednoroczną. W tym samym roku tworzy główkę złożoną z przylegających liści i kwitnie. Kapustę pekińską można uprawiać wczesną wiosną lub jesienią

Wersal w Białymstoku

początku XIX w. kupił ją car Aleksander I. Została zaadaptowana na potrzeby szkoły dla dziewcząt. Wywieziono w głąb Rosji dzieła sztuki oraz rośliny z oranżerii, zlikwidowano partery i zwierzyńce. Pod koniec wieku władze szkoły odstąpiły teren miastu. Kompozycję zwierzyńców zatarła wkraczająca zabudowa

Gloksynia - dama w aksamitach

, z których wywodzi się ta urodziwa roślina, odkryto pod koniec XIX wieku w lasach Brazylii. Jest ich około 20. Na cześć botanika i pisarza Benjamina Petera Gloxina nazwano je gloksyniami i włączono do rodziny ostrojowatych (Gesneriaceae), do której należy m.in. fiołek afrykański. Kilkadziesiąt lat

Azalie - barwy wiosny

one objęte ochroną prawną. Azalia żółta uprawiana jest ponad 200 lat. W pierw-szej połowie XIX wieku do Europy trafił inny gatunek o żółtych kwiatach (R. molle), a około 1860 roku sprowadzono z Japonii azalię o kwiatach różowych (R. japonicum). Z ich krzyżowania, dokonanego przez Luisa van Houtte'a

Piwonia symbol lata

ogrodowych sprowadzonych w XIX wieku do Europy.Podzielono je na cztery grupy: **pojedyncze - o kwiatach z jednym okółkiem płatków, pręcikami i słupkami całkowicie wykształconymi; **japońskie - z jednym okółkiem płatków i pręcikami zredukowanymi do nitek; **anemonowe - z jednym okółkiem płatków i pręcikami

Piwonie krzewiaste - królewskie krzewy ozdobne

. Ich pierwotna nazwa, Paeonia moutan banksii, odnosiła się do chińskiej nazwy Mudan, którą określano te krzewiaste gatunki. Jako rośliny rzadkie i kosztowne były pilnie strzeżone i pokazywane jedynie nielicznym. W połowie XIX wieku duży wkład w rozpowszechnienie piwonii krzewiastych w Europie miał

Tropiki pod szkłem

Obiecanej". W każdym z nich, jak nakazywała ówczesna moda, był ogród zimowy z rzadkimi, cieplarnianymi roślinami oraz obowiązkowymi drzewkami pomarańczy wystawianymi latem na zewnątrz. Kryzys gospodarczy lat 20. ubiegłego wieku doprowadził do zubożenia łódzkich fabrykantów. Likwidowano więc oranżerie

Ogród nad jeziorem - z wikliną w herbie

skarby swe ukryć w bezpiecznym miejscu. W XIX wieku na wyspie, którą łączył z lądem drewniany most, był "Domek Szwajcarski" zbudowany przez hrabiego Edwarda Raczyńskiego. Hrabia zapraszał tu przyjaciół i urządzał na jeziorze słynne "bitwy morskie". Prawie hektar wolności Ogród ma 8

Penstemony - piękne dzwonkowate kwiaty

krewnej penstemonów. PRZEPROWADZKA DO EUROPY Penstemony trafiły do europejskich ogrodów już w XVIII wieku, a popularność zyskały w XIX-wiecznej Anglii. Wspaniała paleta barw i obfitość kwiatów sprawiły, że stały się jednymi z ulubionych roślin na sezonowe rabaty i kwietniki. Dopiero w XX wieku

Czapla - niechciany gość?

trzcinowisk, którzy żyją skrycie, chociaż nigdy nie byli przez ludzi prześladowani. Pozostałe gatunki tropiono w całej Europie i masowo zabijano z powodu kaprysu kobiet. W XVIII i XIX wieku zapanowała w Europie moda na wymyślne damskie kapelusze. Damom znudziły się na kapeluszach kwiatki i listki. Poszukiwały

Ogrody królów Wielkiej Brytanii

. Pozostawione przez podróżników opisy Hampton Court (nawet jeśli oglądali oni królewskie dzieło pół wieku później) są wyjątkowo sugestywne i żywe. Niemiec Thomas Platter odwiedził ogrody w 1599 r., już za panowania córki Henryka VIII, Elżbiety I. Opisuje krzewy przycięte w kształt "mężczyzn i kobiet, pół

Piwonie z Norton Conyers

Rozległy płaskowyż północnej Anglii, kamienne murki, wrzosowiska, lasy. W takim krajobrazie od stuleci tkwi tradycyjny angielski dwór z czerwonej cegły. Zbudowany w XV wieku ma ozdobne attyki, potężny hall 12-m długości i na 7 m wysoki i kredensy wielkości współczesnych pokoi. Jego wnętrze (49

Jałowiec w ogrodzie i w kuchni

wyraźnie słodkawym. Pierwsze na ich walorach poznały się ptaki. Owoce jałowca są przysmakiem drozdów, zwłaszcza kwiczołów. Mięso takich kwiczołów było "od razu" przyprawione. Michał Szubert w książce o polskich drzewach pisał na początku XIX wieku: () smakiem tego pokarmu wskroś są przejęte

Leonardslee - królestwo różaneczników

wieku, swój obecny swój kształt park zawdzięcza rodzinie Loderów, których potomkowie mieszkają tu po dziś dzień. Głównym twórcą wspanialej kolekcji i parkowego założenia był sir Edmund Loder. Od roku 1889 z wielką pasją kolekcjonował różaneczniki, azalie oraz egzotyczne drzewa iglaste. Sprowadził tu

Ogród Króla

- niezwykły zabytek z początku XIX wieku stanowiący wówczas tunel, który miał ukryć miejską ulicę przecinającą ogród. Nad Arkadami, na skarpie, powstanie niewielki park w stylu, jaki przewidział Jakub Kubicki, wyposażony jednak w nowoczesne ławki i oświetlenie. Poniżej, na terenach sięgających tzw

Książę ogrodnik

dolinami dwu rzek - Loary i Cher - ma długą, 600-letnią historię. Wielokrotnie zmieniali się tu właściciele, sam zamek nieraz był przebudowywany, a towarzyszący mu park - przynajmniej ośmiokrotnie poddawany znacznym modyfikacjom. W XVI wieku były tu winnice i sad morwy białej, na potrzeby intensywnie

Szpinak, komosa i łoboda - wielki powrót na nasze stoły

babcine przepisy wywodzą się z kulinarnej tradycji wsi, gdzie nic, co jadalne, nie mogło się marnować. W XIX wieku dokładnie w ten sam sposób przygotowywano tzw. lebiodę, czyli komosę białą (Chenopodium album). Ta roślina była wtedy popularnym chwastem w ogrodach i przydrożach. Komosa wysiewa się sama

Róża

zaczęto je hodować oraz krzyżować różne gatunki w celu otrzymania nowych odmian. Najsłynniejsze - róże burbońskie i herbatnie - stworzono zupełnie niedawno, na początku XIX wieku. Do dziś doliczono się blisko 20 tysięcy odmian szlachetnych tego wspaniałego kwiatu, a wciąż jeszcze powstają nowe. Nieco

Dąb [Prezentacja drzewa]

działanie cudotwórcze. Obrzędy ludowe i podania związane z dębami znajdziemy w pismach etnografów i folklorystów. Odnotowali je polscy XIX-wieczni badacze - Oskar Kolberg i Zygmunt Gloger. Na zdjęciu powyżej: Potężny, samotnie rosnący dąb nie tylko zachwyca urodą - jest też punktem orientacyjnym w  

Viana - pałac 12 ogrodów

wieku) - meble, tkaniny, obrazy, księgi, kolekcje porcelany i broni. Rzymskie mozaiki, rzeźbione renesansowe balustrady i sufity, dywany i barokowe żyrandole. Równo 6,5 tys. m kw. historii, z czego połowę stanowią ogrody, zielone dziedzińce i cudowne patia. A jest ich aż 12. Podziwiajmy zieleń... Każdy

Ogrody Cliveden nad Tamizą

balustradę pochodzącą z rzymskiej Villi Borghese. Pod koniec XIX wieku kupił ją lord Astor. Nieoczekiwaną konsekwencją przeniesienia obiektu było zaintrodukowanie w Anglii śródziemnomorskiego gatunku ślimaka (Papillifera bidens), który jako pasażer na gapę przybył na Wyspy przyczepiony do włoskiej balustrady

Eleganckie mieczyki

Łacińskie słowo gladiolus - taka jest nazwa rodzajowa mieczyków - oznacza "mały miecz", czyli właśnie mieczyk. Mieczyki należą do rodziny kosaćcowatych, są spokrewnione m.in. z krokusami, krokosmią, irysami. Zaczęto je uprawiać w XVI wieku, początkowo jako rośliny lecznicze. Bulwami

Śródziemnomorskie kolekcje kaktusów

To największa skalna kolekcja sukulentów na świecie. Cel wycieczek miłośników kaktusów, ogrodników-amatorów, jak i zwykłych turystów. Jego ścieżki rocznie przemierza ponad 500 tys. osób. Od chwili otwarcia w 1933 roku podziwiało go już ponad 20 mln ludzi. Historia tego obiektu sięga końca XIX wieku

Z odrobiną patyny

wieku, także lubiano podkreślać wątek upływu czasu i tajemnicy. Ileż tam było atrakcji! W otoczeniu starych, malowniczych drzew pojawiały się domki mauretańskie, sztuczne ruiny, groty, skały, akwedukty, pustelnie, tajemne chatki, świątynie dumania, gołębniki, starożytne grobowce i monumenty. Wody

Róża w starym stylu - piękna, modna, odporna

miejscach niezbyt sprzyjających innym różom. To ją właśnie, atrybut Marii Panny, widzimy na obrazach wielu dawnych mistrzów, na przykład u Boticellego. Zamiłowanie do tej róży sięgnęło szczytu na początku XIX wieku, gdy sadzono ponad 200 jej odmian! Najpiękniejsza jest chyba 'Maxima', o intensywnie

Akant

Dalmacji (Bałkany). W uprawie ogrodowej spotykany od XIX wieku. Jest to najcenniejszy gatunek akantu. Jego duże, długie liście są pierzasto klapowane, pofalowane, ciemnozielone i bez kolców. Osiągają długości nawet 50-60 cm i tworzą duże rozety. Pędy kwiatostanowe zaczynają wyrastać od czerwca i dorastają

Kroton - Codiaeum

, smugi, kropki, obrzeżenia lub paski nerwów. Bywa, że młodsze liście wyglądają inaczej niż starsze, więc nigdy nie wiadomo, czym roślina nas zaskoczy. Ten wspaniały gatunek pochodzi z gorących i wilgotnych rejonów Indonezji i Polinezji. Do Europy trafił dopiero w XIX wieku i długo był traktowany jako

Ogród żwirowy

Brytyjskich Beth Chatto's Gravel Garden autorstwa Beth Chatto (wyd. Frances Lincoln, 2002) - póki co, u nas dostępnym jedynie na zmówienie. Żwir i drobne kamienie jako tworzywo do pokrywania dużych powierzchni w ogrodach stosowano od wieków, np. w kontemplacyjnych ogrodach japońskich. W Polsce, w XIX

Klon palmowy - Acer palmatum

kryterium przyjęto rodzaj wcięć między klapami, a w przypadku grup karłowych - wysokość rośliny. Amoenum. To odmiany o płytko powcinanych klapach - do dwóch trzecich blaszki liściowej, np. 'Osakazuki', jedna z najstarszych odmian, sprowadzona do Europy w połowie XIX wieku. Silnie rośnie i jest wytrzymała

Rododendrony, różaneczniki. Arboretum w Wojsławicach

wieku - najstarszy i najbardziej okazały w Polsce, pierwszy, który udało się u nas aklimatyzować. Do wojsławickich osobliwości należy także metasekwoja chińska o miękkich, jasnozielonych igłach opadających na zimę, głowocis japoński, kaningamia chińska przypominająca araukarię, cedrzyniec kalifornijski

Magnolia - Magnolia

liściową. Magnolie wcześnie kwitnące Najstarsze. Magnolia naga (M. denudata) pierwsza spośród dalekowschodnich magnolii zagościła w Europie w XIX wieku. Zaraz później sprowadzono magnolię purpurową (M. liliiflora), której odmiana 'Nigra' jest obecnie bardzo popularna. Najpopularniejsza. Ze skrzyżowania

Ogrody przy Świątyni Spokoju i Pokoju w Kioto

października odbywa się w Kioto Festiwal Wieków (Jidai Matsuri ). Kapłani przenoszą znaki bóstw do palankinów i na czele procesji prowadzą do pałacu cesarskiego. W wielogodzinnej barwnej paradzie biorą udział grupy osób w strojach z kolejnych epok od starożytności, poprzez średniowiecze, aż do XIX w. Ich

Najnowsze